Haber Çevirisi Nedir ?

Haber çevirisinden bahsetmeden, haber çevirisinin nasıl yapıldığını öğrenmeden önce, haber dünyasından, çağımızın teknoloji güzellikleri bilgisayarlar ve televizyonlar sayesinde anlık olarak yayılan bilgilerin ediniminden biraz bahsedelim. Günümüzde dünyada neler olduğunu öğrenmek internetteki birkaç tıklamamıza, televizyonda ilgili kanalları takip etmemize bakıyor. Dünya çapında olan önemli olaylar, devletlerarası ilişkiler ile ilgili bilgiler ve tartışmalar, hava durumları, spor dallarıyla ilgili güncel bilgiler ve benzeri herhangi bir alandaki son bilgileri almanın en kolay yolları arasında bilgisayarlar ve televizyonlar. Dünyadaki 193 ülkeden ve güvenli dil diye adlandırdığımız yaklaşık 600 dilden, haberleri anlık olarak alabilmeyi ilk başta teknolojiye, sonrasında bu 600 dil için, istifade ettiğimiz tercüme edilmiş şekillerini bize sağlayan haber çevirisi yapan profesyonel çevirmenlere borçluyuz.

 

Burada teknolojinin önemi çok büyük tabî ki. Çünkü aslında birçok haber, vuku bulduğu tarihe yakın bir zamanda edinildiğinde değerli oluyor. Bu anlamda olayları olduğu yerden ve zamandan hızlı bir şekilde aktarmak ancak günümüzdeki dijital kameralar, bilgisayarlar, çeşitli diğer araçlar ve internet bağlantısı ile mümkün olabiliyor. Ancak teknolojinin bu nimetlerinden yararlanarak dünyadaki güncel bilgilerden istifade edebiliyoruz. Ve sonrasında ikinci büyük iş bu metinleri çeviren haber tercümanlarına düşüyor. Gerçekten ister anlık olarak olsun, isterse gazete haberi çevirileri için olsun, bu alanda tercüme yapmak ciddi birikim, alanında uzmanlık, titizlik ve özveri istiyor.

 

Haber çevirisi yapacak bir kişinin iki dile de gerçekten hâkim olması, iki dildeki gündelik dili iyi kullanması ve daha da önemlisi bu iki gündelik dili aslında çeviri esnasında birbiriyle etkileşim kurdurabilmesi, yani örnek vermek gerekirse bir Arapça haber metin çevirisini Türkçe’ye aktarırken anlam kaybettirmeden ve haber okuyucusuna farklı anlama açık kelimeleri okutup yanlış anlaşılmalara sebep olmadan, yerinde ve en uygun kelimeleri seçmesi çok önemlidir. Aslında bu çeviri alanında genel anlamda iki çeşit çeviri türü olduğunu söylemek yanlış olmaz. Anlık haber çevirisi ve gazete haberi, dergi, haber sitelerinde haber çevirisi. İki alan için de çeviri süreci farklı olmaktadır. Ve bu iki alanın da kendine göre dezavantajları ve avantajları bulunmaktadır.

 

Anlık haber çevirisinde yetkinliğin en önemli kriter olduğunu söyleyebiliriz. Zira bu şekilde çeviri yapmanın getirdiği en önemli dezavantaj, hata payıdır. Ve bu alanda hata yapmak offline haber çevirisi ile karşılaştırıldığında son okuma, metinde hata kontrolü gibi bir olay olmadığı için düzeltilmeden önce yanlış habere, eksik veya abartı anlamlara sebep olabilir. Bu anlamda haber çevirmenleri için birkaç altın madde bilgisi vermeyi burada gerekli görüyorum.

 

1) Haber Hakkında Detaylı Araştırma

Eğer haber konusu tercüman için yabancı bir konu ise önce bu konu hakkında en az 10 makale okuyup bu konu hakkında gerekli bilgiye sahip olmak ilk kural olarak söylenebilir.

2) Haber Konusu Hakkında İleri Düzey Kelime Bilgisi

Yine bu konu hakkında yeterli kelime bilgisine sahip olmak olayı anlatmak ve olayın okuyucu tarafından anlaşılması açısından çok önemlidir.

3) Olabildiğince Sade Anlatım Kullanmak

Kelime seçimi yaparken en uygun kelimeyi seçmeye çalışmak, o durumda farklı anlamlandırmalar sağlamayacak kelimeler kullanmak anahtar noktalardan bir diğeridir.

4) Kültürel Öğelere Hâkim Olmak

Bir haberi anlatırken, çevirirken erek toplumda o kültürel olayın olmaması aslında bu çeviri alanında karşılaşılabilecek en zorlu durumlardan biridir. Bunun gibi durumlarda erek toplumdaki en yakın kültürel olayla açıklama yapmak, ya da  benzer bir durum olmaması durumunda önce bu kültürel ögenin ne olduğu hakkında çok kısa bir bilgi vermek yerinde olacaktır.

5) Araştırmacı Ve İstekli Olmak

Genel olarak haber çevirisi yapmak için bu iki kelime en büyük katkıyı sağlayacaktır. Araştırmacılık ve isteklilik. Güncel olaylar hakkında devamlı okumak, bilgi sahibi olmaya çalışmak tercümanın yetkinliğini arttırmada başarılı olması için izleyeceği yoldur.